Bản Tin số 50

https://drive.google.com/file/d/1BGabPtK0gjtWY-0OWuXsquASFShZi4f2/view?usp=sharing/previewview

 Cóc cuối tuần:

 

       Vật Vờ Cõi Tạm

 

Sai một niệm, nên đất trời xa cách,  (1)

Mấy chục năm dài ì ạch lo toan,

Cái tâm còn chưa gặp được người an,   (2)

Nên lạc lõng, Niết bàn quên mất lối.

 

Miệng lẩm nhẩm một vài câu sám hối

Nhưng cuối cùng chẳng biết gửi cho ai.

Thân lang thang qua những tháng năm dài,

Vẫn dấn bước miệt mài trong cõi dục.

 

Càng mong mỏi, càng mưu cầu hạnh phúc,

Thì bến bờ càng lúc lại càng xa.

Rất nhiều khi lầm tưởng đến được nhà,

Nào có biết đây chỉ là cõi tạm.

 

Đường trần thế vốn muôn phần ảm đạm,

Chặng cuối đời càng thê thảm tái tê.

Trót vì còn nặng nợ ở bến mê,

Nên đành phải lết lê trong bể khổ.

 

Lao xao sóng vỗ,

Tìm cứu độ nơi nao,

Luân hồi sáu nẻo lao xao,

Làm sao biết kiếp nào là kiếp chót?

 

Ải không cửa dù may qua trót lọt,  (3)

Lối quay về chót vót lắm non cao.

Xác thân dần theo ngày tháng hư hao,

Đường giải thoát còn bao nhiêu trắc trở.

 

Tìm tòi trong sách vở,

Thấy dạy rằng Phật tính ở trong ta,

Phật là tâm, tâm là Phật tại nhà,   (4) 

Nghiền ngẫm mãi vẫn xa đường cách ngõ.

 

Công án cũ tham hoài chưa chứng ngộ, (5)

Cứ lăng quăng tìm kiếm chỗ an tâm,

Lòng thầm lo, chỉ một thoáng sai lầm,

Sẽ muôn kiếp trầm luân trong ác đạo.

 

Hết mọi sự đều chính do tâm tạo, (6)

Tự mình gây dông bão lấp đường xưa.

Vì vô minh, bị bốn tướng đánh lừa,  (7)

Nên vẫn cứ mê mờ tìm chỗ trụ.

 

Trót xa rời quê cũ,

Đời tạm trú gian nan,

Tâm này nếu chửa được an,

Thì ngõ đến Niết bàn còn xa lắc.

            Trần Văn Lương

               Cali, 1/2026

 

Ghi chú:

 

(1) Tín Tâm Minh, Tam Tổ Tăng Xán, câu 5-6:

"

Hào ly hữu sai,

Thiên địa huyền cách.

"

Nghĩa:

"Chỉ sai đi một ly,

Đất trời bèn xa cách."

 

(2) Bích Nham Lục, tắc 96 ; Triệu Châu Tam Chuyển Ngữ,

bản dịch của Thiền sư Mãn Giác.

Trích lời Bình của Viên Ngộ:

 

"

...

Tổ Đạt-ma nói: Diệu đạo của chư Phật nhiều kiếp tinh cần, khó làm mà hay làm, khó nhẫn mà hay nhẫn, há lấy đức nhỏ trí nhỏ, tâm khinh tâm mạn,  mong được chân thừa, không có lẽ ấy. Nhị Tổ nghe dạy răn, lòng mộ đạo càng thiết, lén lấy dao bén tự chặt tay trái, đến trước dâng Tổ Đạt-ma. Đạt-ma biết là pháp khí, bảo: Ông đứng ngoài tuyết chặt tay, sẽ vì việc gì? Nhị Tổ thưa: Tâm con chẳng an, xin Thầy pháp an tâm. Đạt-ma bảo: Đem tâm ra, ta

vì ông an. Nhị Tổ thưa: Con tìm tâm trọn không thể được. Đạt-ma nói: Vì ông an tâm xong. Sau Đạt-ma đổi tên cho Ngài là Huệ Khả.

...

"

 

(3) Tạm dịch chữ "Vô Môn Quan" của Thiền tông.

 

(4)   "Tức tâm tức Phật"

http://thuongchieu.net/index.php/phapthoai/suphu/4751-tsphapthuong

Trích:

"

...

Thiền sư Pháp Thường

(Đại Mai) (752 - 839)

Sư họ Trịnh, quê ở Tương Dương, lúc nhỏ xuất gia theo thầy ở chùa Ngọc Tuyền, Kinh Châu.

Ban sơ đến tham vấn Mã Tổ, Sư hỏi:

- Thế nào là Phật?

Mã Tổ đáp:

- Tức tâm là Phật.

Sư liền đại ngộ.

...

"

(5) Về công án, xin xem:

https://thuvienhoasen.org/a3661/doi-net-ve-thien-cong-an

 

(6) Kinh Hoa Nghiêm (kệ Phá Địa Ngục):  "Nhất thiết duy tâm tạo" (Tất cả đều do tâm tạo ra)

 

(7) Theo Kinh Kim Cang, bốn tướng là: Ngã tướng, nhân tướng, chúng sanh tướng và thọ giả tướng.

Khúc Giáng Sinh buồn

 Dạo:

   Đêm nay Con Chúa giáng trần,

Thương thay có kẻ cô thân lìa đời.

     

Cóc cuối tuần:

 

       Khúc Giáng Sinh Buồn

 

Đêm tháng chạp, trời tối đen như mực,

Trong nhà già, ông lão thức nhìn quanh.

Hành lang dài trông trống trải lạnh tanh,

Hương giá lạnh bập bềnh nương bóng tối.

 

Ông ngọ nguậy, chờ cho lưng bớt mỏi,

Khẽ xoay mình, gắng gỏi gượng đứng lên,

Chiếc gậy mòn luôn dựng sẵn kề bên,

Ông nắm lấy, rồi miên man nghĩ ngợi.

 

Từ sáng sớm, ông ôm hoa chờ đợi,

Mong con mình có đứa tới hôm nay,

Đưa ông ra nghĩa địa vốn gần đây

Để ông được thăm bà ngày Chúa đến.

 

Quá khứ lại thêm một lần hiển hiện,

Nhắc nhở ông đến chuyện cũ đau lòng,

Mười năm rồi, vào một buổi xế đông,

Bà đã giã biệt ông, về tiên cảnh.

 

Và từ đó, trong căn nhà hiu quạnh,

Nỗi nhớ thương canh cánh chẳng hề ngơi,

Ông cô thân vò võ giữa dòng đời,

Con cháu đã đều có nơi có bến.

 

Mỗi mùa Nô En đến,

Ông cho dù bận công chuyện bao nhiêu,

Đều mang hoa ra nấm mộ thân yêu,

Cùng bà trút hết mọi điều thương nhớ.

 

Nhưng trời xanh cắc cớ

Bắt ông luôn chịu khổ sở trăm đường,

Cả năm rồi lui tới mãi nhà thương,

Gần như sắp phải liệt giường liệt chiếu.

 

Bầy con hiếu không đứa nào khứng chịu

Chăm nuôi người đau yếu, ngại phiền hà,

Nên đồng lòng hể hả bỏ người cha

Ngay một sớm vào trong nhà dưỡng lão.

 

Ông vẫn cố nuôi niềm hy vọng hão,

Các con còn chút hiếu thảo với ông.

Nhưng giờ đây, ông biết tận đáy lòng,

Tình cảm chúng quyết không còn gì cả.

                        x

                   x       x

Chuông Thánh Lễ vang từng hồi rộn rã,

Báo tin mừng Con Chúa đã sinh ra.

Vừa thoáng vui, lòng đã vội xót xa,

Ông biết chẳng thăm mộ bà được nữa.

 

Chợt luống cuống, ôm hoa lần ra cửa,

Tưởng thấy bà đang ở đó chờ ông.

Vụng về tay làm rớt chiếc gậy xong, 

Ông loạng choạng, trước cửa phòng ngã vật.

 

Trong phút chốc, tiếng bước chân rầm rập,

Từ cuối đường, còi cấp cứu rền vang.

Khắp hành lang đèn đuốc vụt sáng choang,

Nhân viên trực rộn ràng lo xếp đặt.

 

Ông lão xác cứng đờ chưa nhắm mắt,

Bó hoa con, ôm chặt mãi không rời,

Giọt thương cảm cuối đời

Còn đọng lại trên bờ môi tím ngắt.

              Trần Văn Lương

                Cali, 12/2025

Dạ Khách - 夜 客

 Dạo:

     Thoảng nghe tiếng gõ bên thềm,

Phải chăng định mệnh trong đêm đến tìm.

 

Cóc cuối tuần:

 

             夜 客

黑 月 輕 輕 叩 閉 窗,

敲 聲 慢 慢 透 孤 房.

老 翁 倚 杖 開 門 看,

隻 葉 辭 枝 伴 冷 風.

                陳 文 良.

 

Âm Hán Việt:

 

            Dạ Khách

Hắc nguyệt khinh khinh khấu bế song,

Xao thanh mạn mạn thấu cô phòng.

Lão ông ỷ trượng khai môn khán,

Chích diệp từ chi bạn lãnh phong.

            Trần Văn Lương

 

Dịch nghĩa:

 

            Người Khách Đêm

Mặt trăng đen nhè nhẹ gõ cánh cửa sổ (đang) đóng,

Tiếng gõ chầm chậm lọt vào trong căn phòng đơn lẻ.

Ông già chống gậy mở cửa để nhìn,

(Chỉ có) một chiếc lá cô độc từ giã cành (để) làm bạn với gió lạnh.

 

Phỏng dịch thơ:

 

       Người Khách Đêm

Cửa đóng, trăng đen gõ nhẹ nhàng,

Tiếng vang len lỏi vượt hành lang,

Hoang mang ông lão lần ra ngõ,

Chỉ gió lạnh đưa xác lá vàng.

              Trần Văn Lương

               Cali, 11/2025

 

Lời than của Phi Dã Thiền Sư :

     Có trăng màu đen thật ư? Và trăng biết gõ cửa ư?

     Than ôi, phải chăng là Thần Chết hóa trang?

     Chiếc lá cô độc lìa cành bị cơn gió lạnh mang đi.

     Buồn thay!

     Có lẽ nào đó là số phận của ông lão đêm nay?

     Hỡi ơi! 

Dây Dưa Nỗi Nhớ

 Dạo:

    Đêm dài nỗi nhớ

    Cắc cớ về thăm.

    Xơ xác thân tằm,

    Gối chăn lạnh lẽo.

    

Cóc cuối tuần:

 

         Dây Dưa Nỗi Nhớ

 

         Sân sau, bụi chuối nổi khùng,

Hầm hè đuổi gió ra vùng đất hoang.

        Sương khuya trắng trộn trăng vàng,

Trên khung trời vắng trễ tràng mây giăng.

     Đau lòng ai có biết chăng,

Môi tê lời đắng, mắt căng lệ hồng.

       Một đời cách bến xa sông,

Có nghe tiếc nuối gì không hỡi lòng?

       Ngập ngừng dế gáy bên song,

Tưởng bài ca cũ về hong bóng sầu.

                          x

                      x      x

      Phải xưa em chịu gật đầu,

Thì hai đứa vẫn chuyến tàu về chung.

      Anh giờ đời đã đóng khung,

Mỏi mòn thân xác, lạnh lùng gối chăn.

      Một mình trăn trở trở trăn,

Ăn năn chẳng biết ăn năn tội gì.

      Tham sân si, chỉ còn si,

Cúi xin Trời Đất cất đi cực hình.

      Khư khư ôm mãi chữ tình,

Long đong số phận, linh đinh bước đời.

      Ngậm ngùi đếm giọt đêm rơi,

Âm thầm nhớ đến một thời xa xưa.

      Nhớ trò vụng dại đón đưa,

Nhớ ngày nắng sớm chiều mưa thất thường,

      Nhớ khi lóng ngóng bên đường,

Nhớ lần quýnh quáng sân trường chạm vai,

       Nhớ ba tháng hạ kéo dài,

Nhớ niên học cuối bóng ai mịt mù.

                          x

                      x      x

       Thế rồi thu tiếp nối thu,

Mấy mươi năm thoắt vù vù qua nhanh.

      Giờ đây lá sắp xa cành,

Dây dưa nỗi nhớ năm canh thì thầm.

      Bên ngoài giả điếc giả câm,

Bên trong vẫn mãi ngấm ngầm xót xa.

     Bể tình may mắn thoát qua,

Ngu si chẳng lẽ là quà Trời ban.

      Thôi đừng than thở thở than,

Cũng đừng trách móc phàn nàn gì nhau.

      Từ nay cho đến ngàn sau,

Trầu xanh vĩnh viễn với cau khác đường.

      Canh dài trằn trọc vấn vương,

Ánh trăng đã tắt đầu giường nào hay.

                Trần Văn Lương

                 Cali, 8/2025

Ngỡ Em Là..

 Dạo:

     Ngỡ rằng gặp được tiên nga,

Ngờ đâu phải chịu xót xa thân già.  

   

Cóc cuối tuần:

 

        Ngỡ Em Là...

  (Nhân nghĩ về những mái đầu đã trắng phau

      phau mà vẫn ham vui và còn cứ "ngỡ...")

 

Tóc tai đà bạc trắng,

Húng hắng lết theo người,

Về nước để vui chơi,

Tìm mua lời dịu ngọt.

 

Trời thương cho trót lọt,

Phút chót được Ông Tơ,

Sai đứa học trò khờ,

Phất phơ làm phận sự.

 

Sững sờ nhìn thiếu nữ,

Rực rỡ tựa hoa xuân,

Bèn bủn rủn tay chân,

Nhịp tim dần tán loạn.

 

Ngỡ em là cánh nhạn,

Trót bỏ bạn xa bầy,

Tìm đến chốn này đây,

Cùng chia cay sẻ đắng.

 

Ngỡ em là ánh nắng,

Ghé chặng cuối đường trần,

Để sưởi ấm đôi chân

Đã hai lần biệt xứ.

 

Ngỡ em là tiên nữ,

Trót đánh vỡ chén quỳnh,

Nên phải bỏ thiên đình,

Linh đinh nơi trần thế.

 

Em ngọt ngào kể lể,

Bảo rằng trễ hơn không,

Rằng sâu tận đáy lòng,

Muốn cùng tôi chung lối.

 

Tôi vui mừng xiết đỗi,

Dốc trọn gói hành trang,

Cho em được vẻ vang

Cùng xóm làng, bè bạn.

 

Nhưng lúc hầu bao cạn,

Em đành đoạn xuống tay,

Thẳng thừng trở mặt ngay,

Không mảy may thương tiếc.

              x

          x      x

Giận mình xưa chẳng biết,

Cứ mải miết theo tình,

Nay ngắm lại thân mình,

Mới bình tâm vỡ lẽ.

 

Làm sao người gái trẻ,

Đẹp đẽ thích xa hoa,

Thương nổi một ông già

Thoáng nhìn đà thấy hãi.

 

Thầm trách mình khờ dại,

Ngồi băng lại vết thương,

Mà lòng vẫn vấn vương

Khúc đoạn trường dang dở.

           Trần Văn Lương

               Cali, 8/2025

---

Xin họa theo đoạn cuối bài thơ Cóc Cuối Tuần buồn nẫu ruột của anh Lương.

"Thầm trách mình khờ dại,

Ngồi băng lại vết thương,

Mà lòng vẫn vấn vương

Khúc đoạn trường dang dở."

Mặc người chê ngu dại

Ôm huyễn mộng luyến thương

Hồn già trót tơ vương

Mối oan tình lỡ dở

Yên Nhiên

---

Con Sẽ Về Đón Mẹ

 Dạo:

      Mẹ ơi, xin hãy yên lòng,

Con thề sẽ đón Mẹ trong ít ngày.

   

Cóc cuối tuần:

 

           Con Sẽ Về Đón Mẹ

     ( Người đàn ông, tuổi vừa mới qua ngưỡng cửa

     "cổ lai hy", đã phải lìa nhân thế, bỏ lại bà mẹ già

     hơn trăm tuổi mà mình đã lo chăm sóc bấy lâu nay.

     Không hiểu sao, chỉ ít ngày sau đó, người mẹ cũng

     nhắm mắt lìa đời, dù sức khỏe Cụ chưa đến nỗi nào.

     Phải chăng người con hiếu, vì sợ không có ai chăm

     sóc mẹ mình nên đã vội quay về đón Cụ? )

 

Phòng cấp cứu, người đàn ông thở hắt,

Biết giờ mình nhắm mắt sắp đến nơi,

Giây phút cuối bồi hồi,

Môi mấp máy như có lời muốn trối.

                         x

                     x      x

"Mẹ ơi Mẹ, con muôn vàn tạ lỗi,

Vì không còn nuôi nổi Mẹ từ đây.

Có đâu ngờ phần số quá đắng cay,

Khiến con phải bỏ chốn này trước Mẹ.

 

Con vẫn nghĩ, tuy con không còn trẻ,

Nhưng vẫn còn dư sức khỏe để lo

Cho mẹ già được hôm sớm ấm no,

Và thanh thản cho đến giờ phút cuối.

 

Nhưng trời cao đã gọi,

Con làm sao chống chỏi được Mẹ ơi,

Thật đau lòng phải đành đoạn bỏ rơi

Mẹ đơn độc giữa cõi đời ô trược.

 

Con nhớ mãi mấy mươi năm về trước,

Mẹ một mình xuôi ngược với đàn con.

Mặc xác thân chịu khổ cực mỏi mòn,

Vẫn kiên quyết luôn làm tròn chức phận.

 

Mẹ đã trải qua nhiều phen lận đận,

Từ quê nhà đến tận chốn lưu vong.

Chỉ khi con mình được sống thong dong,

Mới cho phép mình thôi không bận bịu.

 

Rồi sức khỏe đã bắt đầu suy yếu,

Mẹ dần dà tự lo liệu không xong.

May mắn thay, con vừa được ở không,

Nên có dịp tỏ bày lòng hiếu thảo.

 

Con biết Mẹ sợ vào nhà dưỡng lão,

Bèn quyết tâm, dù bữa cháo bữa rau,

Mẹ con mình phải sớm tối bên nhau,

Thầm dư biết sẽ bù đầu vướng bận.

 

Việc nuôi Mẹ, con một mình đảm nhận,

Anh chị em, người sống tận phương xa,

Kẻ lu bu việc sở với việc nhà,

Không thể đón mẹ già về chăm sóc.

 

Dẫu cuộc sống có khó khăn nặng nhọc,

Mẹ con mình luôn đùm bọc lấy nhau.

Vẫn tưởng rằng được sum họp dài lâu,

Nhưng định mệnh có ngờ đâu khắc nghiệt.

 

Đã đến lúc mẹ con mình ly biệt,

Làm sao lòng không thê thiết tái tê.

Nhưng Mẹ ơi, con xin hứa xin thề,

Bằng mọi giá, con sẽ về đón Mẹ."

                         x

                     x      x

Người con mất chỉ mới vài hôm lẻ,

Mẹ cũng an nhiên lặng lẽ lìa đời.

Phải chăng con, từ chốn mịt mù khơi,

Trở về đón mẹ như lời đã hứa?

              Trần Văn Lương

                  Cali, 6/2025